SABATAY SEVI VE KUZU BAYRAMI

Sabatay Sevi, 7 temmuz 1626’da Izmir’de dogmus, tarih sayfalarinda “iz”birakan rabay olarak aniliyor. 22 mart Sabatay Sevi imanlilarin kuzu bayramidir. Baharin ilk gunlerinde kutlanir. Rabay Sevi, Ibrani takvimine gore 5386 yilinin (ab) ayinin 9’uncu gununde dogdu. Musa’nin cocuklarinin mabetleri Romalilar tarafindan yikildigi gunde 9 ab idi. Beklenen kurtarici mesih (9 ab) sabat gununde dogmasi bekleniyordu. Sabatay Sevi sabat (Cumartesi) dogdugu icin adi Sabatay koyuldu.

Sabatay Sevi’nin fikirlerini bilmeyenler Sevi’yi yillarca anlayamadilar. Bu buyuk rabay icin hakaret derecesine varacak iddalar da bulundular. Buyuk ustat Sabatay Sevi’nin dogdugu ve genclik yillari dahil, dunya’nin buhranli sikintili donemiydi, bugun bu buyuk haham’a dua edenler ve onu sevenler var ise, gonullerde taht kurmus kral sabataydi. Oysa sabatay buyuk bir ozveri ile Musa-Davut ailesinin ayakta kalabilmesi icin donemin buyuk imparatorlugu Osmanli Devleti ile diplomasi yurutmustur. Eserleri ve fikirleri toplumlarin ufkunu genisletmistir. Sabatay Sevi’nin genclik yillarinda Musanin evlatlari Polonya da (Lehistan) Chmilnick tarafindan katliama ugramislardi. Donemin din adamlari arasinda yetisen Sevi, reformist-yenilikci fikirlerinden dolayi tepki goruyordu. Sevi, Osmanli imparatorlugunu padisahinin adini dualardan cikarmisti. Sabat ibadetlerinden Padisahin adini cikartinca iste felaketler ve Rabay hakkin da asilsiz suclamalar ortaya atildi. Subat 1666’da Istanbul’a getirilen Rabayi sorgulandi ve hapse atildi. Ve Sabatay Sevi, 16 Eylul 1666’da Osmanli Imparatorlugunun ileri gelenleri ve Padisahin onunde sorguya alandi. IV Mehmet odasinin bir kosesinden bu buyuk haham’in sorulara verdigi cevaplari dinlerken, Padisahin Seyhulislam Minkarizade Yahya efend,i Padisahin imami Veni efendi, doktor Hayatizede Mustafa Fevzi bulunuyordu. Ve Sabatay Sevi’ye santas yapildi. Osmanli sarayinin kapilari ardinda neler konusuldugunu tarihciler bilmezken-Padisah ve adamlari Sabatay Sevi’ye karsi oyun oynadilar. Plana gore bu buyuk ustat cirilciplak soyulacak ve okcularin karsisina hedef olacak, atilan oklar vucuduna islemezse serbest birakilacak. Yada musluman olacak ve adini degistirecek,Islama gore yasamasi istendi. Padisah bu iki secenegi onune sundu. Ya olecek, yada musluman olacakdi….

Hristiyan aleminin Meshi olarak bekledigi Isa’da Romalilar tarafindan carmiha gerilmistir. Ve mesih isen Tanri seni kurtarsin diye Roma askerleri Hz.Isa ile dalga gecmisti ve Isa carmiha oldu. Osmanli Imparatorlugu’da Sevi’ye Mesih isen oklar sana islemez diye entrika-oyun kurdu.Oysa ki bugun Hristiyanlarda Muslumanlar da Isa’nin tekrar gelecegine inaniyorlar. Sevi’nin Padisah ile tercumanligini yapan Hayatizaide Musluman olmazsa basina her turlu felaketin gelebilecegini belirtdi. Donemin buyuk Rabay’i Sabatay Sevi, bu tehditler karsisinda Musluman oldugunu acikladi.Ve adi Mehmet oldu. O sikintili donemde imanlilarina Sarayin kapali kapilari ardinda olan bitenleri anlatan Sabatay Sevi faaliyetlerini ve ibadetlerini gizli devam ettirmek zorunda kaldi. Fakat, Buyuk Israel Sevdasindan hic bir zaman vazgecmedi. Israel’i sevenler olarak hareket eden Rabay’i ve ogrencileri iki isim kullanmaya ve Musluman gibi yasamak zorunda kaldilar. Bugune kadar Sabayatcilar olarak anilan bu grup’un ogrencileri gizlilige onem verdiler.Yeni Israel kurulurken destek ve diplomatik yardimlarini esirgemediler. Sabatay Sevi’yi sevenler bir aile teskilati degildir. Sabatay Sevi’ye inan ve gonul baglayan o donem bircok Hristiyan ve Musluman kisilerde oldu….Rabay- Sabatay Sevi hareketi bir kac ailenin tekelinde gizli bir orgutlenme gibi gosterilmeye calisiliyor. İmanlilar sion’nun isik askerleri iken karanligin ordusu gibi tanitilmaya calisiliyor.

Sevi,nin ailesi’nin de musluman olmasi dayatilmisti. Esi sara (Fatma) kardesleri Ahmed ve Abdullah oldu. Oglunun adi (Ismail) oldu. Sabatay Sevi Eylul 1675’de oldu.Sabatay Sevi’e inananlarinin bir kismi o donemki, saldiri ve sikintilar sonucu Musluman veya Hristiyan oldular. Bir kismi ise bir bendende iki insan olarak yasamak zorunda kaldilar.Butun Sabataycilar (donme) olarak adlandirilanlarda var.1,5 milyon Sabatayist icin 22 mart baharin ilk gunleri (Kuzu Bayrami) olarak kutlanir.

Zorla Musluman olan haham Sabatay Sevi (Mehmet) ismini almisken dahi, insanlar onun onculugunde dua ediyorlardi. Donemin unlu haham’i Nathan’de Sabatay sevi’ye baglananlardandi..Nathan Sabatay Sevi’nin fikirlerinin kabul gormesinde yardimci olmus ve desteklenmistir. Bu buyuk Rabay omrunun sonuna kadar inanclarindan ve mesajlarini duyurma faaliyetlerinden vazgecmemistir. Gizlice toplantilar ve dualar duzenlemis, Dualarin da Padisahin adi gecmemistir. Fransa,Almanya,Ingiltere ve Iran gibi bir cok ulkeden insanlar onun fikirlerini ogrenmek icin gelmislerdir. Ogrencileri ile kagithane ve kurucesme semtinde gizli dua ve ibadet toplantilari duzenlemis dua yerleri basilip faaliyetlerinden vazgecmesi istenmistir.Hakkinda saraya gonderilen raporlar neticesinde Fazil Ahmet Pasa tarafindan ogrencileriyle birlikte Arnavutlukda ki, Berat sehrine suruldu. O gunden bugune kadar Sabatay Sevi hareketi egitimde-diplomaside etkin konumunu korumustur.Ve Rabay Sevi’nin inanc ve iman esaslarinin iceren receteyi inanlari uygulamaya devam ediyorlar.Osmanli imparatorlugunun baskilari sonucu Sevi’yi sevenler onun ogretilerine devam ederek, gorunurde Musluman inanc ve ibadetlerinde Musa’nin Seriatini uygulayan bir topluluk olarak tanilirlar.
Kutlu olsun bahar-kuzu ve Sabatay’in dogum gunu….

Tuncay GUNEY
Newyork-USA
Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır