Bir Kırmızı Kitap anısı

Çok arzu etmememe rağmen bilgisayarın başına bayram günü ciddi bir yazı için oturuyorum. Önce, bayramın daha bir bayram olacağı günlere ulaşma dileğiyle okuyucuların bayramını kutlar, bu özel günlerin şeker tadında geçmesini temenni ederim.

Hükümetin hazırladığı uyum paketinden ‘türban affı ile işkenceci görevlilerin cezalandırılmasını’ öngören maddelerin çıkarılması bazı çevrelerce ‘Kırmızı Kitap’a bağlandı.

Yani demek istendi ki, iktidar kendisine göre paket hazırladı; ama ‘Kırmızı Kitap’ı görünce düşüncesini değiştirerek, mecburen ona uymak zorunda kaldı.

Hükümet yetkilileri bu yorumu kabul etmiyor. İlgili maddelerin paketten çıkarılmasını başka nedenlere bağlıyor. Neyse konumuz bu değil; Kırmızı Kitap.

Zaman zaman devletin çelik kasalarında böyle bir kitabın varlığından söz edilir ve Türkiye’de her şeyin bu kitaba göre şekillendiğine, siyasi iktidarların pozisyonlarını bu kitaba bakıp ayarladığına inanılır.

Belli aralıklarla bu tartışma alevlenir ve hep sorulur: Gerçekten böyle bir kitap var mı?

‘Evet var’. Şu an çok etkili bir isimden dinlediğim bir hatıram da var. Ağzından nakledeceğim isim 97’deki Refahyol kabinesinde Bakan’dı.

Bir ANAP’lı Bakan demiş ki: ‘Size her şeyi Kırmızı Kitap’a göre yaptırırlar. İşe başlamadan önce git o kitabı oku. Vaktiyle ben öyle yapmıştım’.

‘Peki dedim.’ dedi ve ekledi: İlk fırsatta soluğu Başbakan Erbakan’ın makamında aldım. Ve Hocam dedim, Kırmızı Kitap’ı getirtebilir miyiz? Bir bakmak istiyorum da...

Kısa sürede Kırmızı Kitap gelir. Bir çırpıda kitabı baştan aşağı okur. ‘Okuması kolay, zaten yüz sayfanın biraz üzerinde.’ dedi. ‘Fotokopisini almak aklından geçti mi?’ diye soracak oldum, ‘Şaka mı yapıyorsun?’ diye cevap verdi.

Kitapta neler var? ‘Neler yok ki?’ dedi ve anlatmaya başladı:

Şu an kabinede yer alan birçok arkadaşım tehlike olarak görülüyor ve devlete yaklaştırılmaması gerektiğinden dem vuruluyor. Kısacası, ayrıntılı şekilde devletin tehlike ve tehdit değerlendirmesini yazıyor. Ama somut şekilde isimlerden de söz ediyor.

Kitapta geçen bakan arkadaşlarının isimlerini de bir bir saydı; ama buraya alamıyorum. Hemen hepsi Refahyol hükümetinin en etkili ve yetkili bakanları. Kırmızı Kitap ‘onlar için tehlikeli’ diye yazıyormuş.

Söz konusu isim, bunları okuyunca elbette şaşırmış. Yanlış hatırlamıyorsam, kitabın altında, hazırlandığı dönemin Başbakanı Süleyman Demirel’in imzasından söz etmişti.

Anlattıklarından aklımda kaldığı kadarıyla söyleyeyim. Bu kitabı devletin çeşitli birimlerinden gelen raporlar eşliğinde Başbakanlık hazırlarmış.

Raporlar kitabın yönlendirilmesinde etkili olurmuş; ama genel çerçeveyi Başbakanlık çizermiş. Kitap 4 ya da 5 yılda bir gözden geçirilir, bazı eklemeler veya eksiltmeler yapılırmış.

Şu sözleri, hâlâ kulaklarımda: Kitabı yeniden değerlendirme zamanı gelmişti. Biz Refahyol olarak bazı değişiklikler yapabilirdik. Biz kitabı değiştiremeden, kitap bizi değiştirdi ve hükümetten uzaklaştık.

Uyum paketinin biçimlenmesinde Kırmızı Kitap’ın etkisi oldu mu bilmiyorum; ama böyle bir kitap var ve gidişatta son derece etkili.

Ben böyle bir kitabı yadırgamıyorum. Tehlike ve tehdidin kapsamı konusunda bazı itirazlarım olabilir. Sözgelimi Süleyman Demirel’in tehdit değerlendirmesini doğru bulmuyorum, örneğin sağ siyasetçi olmasına rağmen irticanın tanımı konusunda aynı noktada buluşmak çok güç.

Türkiye’nin bulunduğu coğrafya tekin değil, tehdit ve tehlike devletin sürekli hayatında. Kırmızı Kitap’ın yöneticileri bazı konularda uyarması ve tehlikelere karşı gözlerini açık tutması gerekir. Özellikle dışa karşı... Haksız mıyım?

06.12.2002

http://64.233.183.104/search?q=cache:U1uChbOKaAQJ:arsiv.zaman.com.tr/2

002/12/06/yazarlar/mustafaunal.htm+k%C4%B1rm

%C4%B1z%C4%B1+kitap&hl=tr&ct=clnk&cd=11&gl=tr&client=firefox-a